Ka jingiohbat jong ki sengbhalang ia ki briew ba la suba ba ki dei ki mynder ri khamtam na Bangladesh na ki bynta bapher ka Ri Khasi-Jaintia ka ju long na ka por sha ka por hynrei ka jingkylli ba mih mynta ka long shaei la leit ialam ia kitei ki briew. Ki sengbhalang ki la leh ia la ki jong ki kamram naba hadien ba ki la ioh bat ia ki briew ba la suba ba ki dei ki mynder ri kiba la wan rung sha Meghalaya khlem ki kot ki sla kiba biang ban pynshisha ba ki dei ki nong India ki la aiti noh sha ki bor pulit ba kin leh ia kaba donkam. Ym lah ban tip shaei ki pulit ki juh leit buh ia kitei ki briew hynrei kham bunsien la lap ba la ju phah biang ia ki sha ka jaka kaba ki ju wan nyngkong kata sha Assam. Haba la pyrshang ban buddien bha la lap ba kitei ki juh ki suba mynder ri ba la ju ioh bat da ki sengbhalang na ka por sha ka por ki ju wan phai biang sha Meghalaya ha ka sngi kaba bud bad ym don ba ioh shuh ban bat ia ki. Lada kheiñ kyllum lang ia ki briew kiba la suba ba ki dei ki mynder ri kiba la ju ioh bat da ki sengbhalang ha ki bynta bapher bapher ka Ri Khasi-Jaintia lah ban ong ba ha ka shisnem ym duna ia ka 1000 ngut. Namarkata, lada lah ban khanglad ia kitei ki juh ki briew ba kin wanphai biang sha Meghalaya ka don ka jingkyrmen ba skhem ym nym don jaka ia ki briew kiba na bar kiba dei ki mynder ri ban wan rung kyrthep na ka bynta ban wan trei wan ktah ne wan buhai shnong.

Ka dei ka kamram jong ka Sorkar Jylla lyngba ka tnad Pohiing (Home Department) ban wad ia ki lad ki lynti ban pynthikna ba ki briew kiba na bar kiba wan rung sha Meghalaya khamtam lyngba ka Assam na ka por sha ka por ki dei ban pynthikna ba ki don ki kot ki sla kiba biang ban pynshisha ba ki dei ki nong India. ha kajuh ka por ka sorkar Jylla lyngba ka tnad Pohiing ka dei ban bthah ia ki pulit ba uno uno u briew uba la suba ba u dei u mynder ri ba la pynphai noh sha Assam hadien ba la ioh bat ia u um dei ban iohlad ban wan biang sha kane ka Jylla. Lada ki briew ba la suba ba ki dei ki mynder ri kiba la shah bat ha ki sengbhalang ki dang iohlad ban wan phai biang wat hadien ba la phah noh ia ki sha Assam ne sha ki jaka kiba la wan nyngkong kam don jingmyntoi satia kata ka jingtem ne jingioh bat mynder ri na ka por sha ka por. Ka long kaba shisha ba ia mynta ka kynti hi ym lah satia ban khanglad ia uno uno u  nong India ba un wan rung shapoh u pud u sam ka Meghalaya laitnoh sa tang lada ngi la pyntreikam ia ka Inner Line Permit kumba la leh ha Arunachal Pradesh bad Nagaland. Hynrei ka long kaba donkam ban peit bniah bad ban pynthikna ba uno uno u briew uba wan poi sha Meghalaya u dei ban don ki kot ki sla kiba biang ban pynthikna ba u dei u nong India.

Kumba ka long mynta la lap ba kham bun na ki briew ba la suba ba ki dei ki mynder ri kiba ju shah bat ha ki sengbhalang bad ha ki bor pulit na ka por sha ka por ki dei kiba la wan na Assam. Kitei ki juh ki briew kiba la suba jur ba la suba jur ba ki dei ki nong Bangladesh kiba la wan poi sha Meghalaya ban wan wad bylla bad wan buhai shong ruh ha ka juh ka por kim ju don ki kot ki sla kiba biang ban pynshisha ba ki dei ki nong India kane ka long kaba kongsan haduh katta katta ha kaba ka Sorkar Jylla kan hap ban bthah ki bor pulit ban kham pyrkhing ha kaba iadei bad ka jingwan poi ki briew kiba na bar lym kumta ka por kam slem shuh ha kaba ka Meghalaya kan ngat ha kajuh ka jingeh kumba ka long ha Assam bad Tripura. Lada shim ia kaei kaba la long ha Shillong mynta ka kynti la lap ruh ba ki bynta bapher bapher jong kane ka nongbah la jyllei tang da ki briew kiba lada peit tang na ki dur khmat jong ki la artatien lypa ban ong ba ki dei ki nong India. Ka jingsting palat ki kyndon jong ka ain ba la pyntreikam ha Meghalaya bad ka jingbym lah jong ki bor pulit ban kham pyrkhing ia ka leit ka wan jong ki briew kiba nabar ka la long kum ka jingplie lad plie lynti ia ki mynder ri ba kin rung kin mih, ban wan trei wan ktah bad wan buhai shnong ha Shillong bad ha kiwei pat ki bynta jong ka Ri Khasi-Jaintia khlem kano kano ka jingeh. Nalor ka jingleh sting na ka liang ki bor pulit sa ka jingbym iatreilang jong ki bor pyniaid shnong ka la long sa kawei pat ka kabu ksiar ia ki briew kiba nabar khamtam ki mynder ri ba kin rung kin mih lane wan buhai shnong sha Meghalaya ha kano kano ka por. Ha ka jingshisha ki rangbah shnong, ki kynhun pahara shnong (VDP) ki don la ka jong ka bynta ban teh lakam jong ki briew kiba wan tuid kiba na bar hynrei la lap ba ka don ka jinglehsting ha kane ka liang.

Kiba bun ki bynta ka Sor Shillong khamtam ka thaiñ Polo, Nongmynsong, Upper Mawprem, Laban, Umpling, Rynjah lem bad kiwei kiwei la jyllei sa tang da ki briew ba la suba ba ki dei ki mynder ri. Aiu ki bor pyniaid shnong ki la leh halor kane ka bynta? Katkum ba la lah ban sngewthuh manla ka sngi la ju iohi ia ki'riew thymmai kiba la wan poi hynrei na ka liang ki bor pyniaid shnong kim shym la shim khia lane pyndonkam hok ia la ka jong ka iktiar hynrei la shu pyrshang ban khynniat tang sha ki bor Sorkar bad ki pulit.

Ha Jaintia Hills bad West Khasi Hills ruh ka long kumjuh ha kaba ka daw tynrai jong ka jingiohlad ki briew kiba nabar ba la suba ba ki dei ki mynder ri ban buhai shnong ka la long namar ka jingbym shimkhia ym tang ka bor pulit hynrei wat na ka liang ki bor pyniaid shnong. Kane ka long ka bynta kaba donkam haduh katta katta ha kaba nalor ki bor Sorkar ka dei ruh ka kamram jong ki bor pyniaid shnong ban pyndonkam hok ia la ka jong ka iktiar ban iada na ka jingwan tuid jong ki briew kiba nabar.